Şirket-i Hayriye Halas Vapuru.


ŞİRKET-İ HAYRİYE HALAS
Halas, Şirket-i Hayriye vapur işletmesinin en meşhur, en büyük 71 baca numarasına sahip vapurudur. 1913 senesinde Şirket-i hayriye hissedarlar meclisi yöneticilerinden Necmettin Molla'nın (Kocataş) girişimi ile 10 vapur alım teşebbüsüne girişilmişti. İlk üç vapurun siparişi İskoçya Fairfield gemi inşa firmasına verilmiş ve bu gemilere şirketin kurulmasında emekleri geçmiş bulunan üç devlet adamının adının verilmesi münasip görülmüştü. Şöyle ki : 71 baca numaralı olanına Cevdet Paşa, 72 numaralı olana Fuad Paşa, 73 numaralı olanına Reşid Paşa adı verilecekti. O günlerde 1. dünya savaşının patlak vermesi ve Osmanlı imparatorluğunun karşı safta yer alması üzre İngiliz hükümeti ilk iki vapur anlaşmasını derhal iptal etti; denize inmiş bulunan donanım aksesuarları ile uğraşılan Reşid Paşa gemisine el koydu.
Halas 1914 senesinde İskoçya Glasgow'da Fairfield Ship Cop. tezgahlarında buharlı bir gemi olarak inşa edilmişti.558 gros, 339 net ton ağırlığa sahipti. Uzunluğu 49,00 metre, genişliği 7,90 metre, su kesimi 2.40 metre idi. Fairfield yapımı 2 adet 406 beygir gücünde tripil buhar makinesine sahipti. 12-13 deniz mili hız yapabilmekteydi. Yolcu kapasitesi yazları 1.053, kışları 921 yolcu idi.
İngiliz hükümeti "Water-witch" adı verilen bu vapuru şirkete teslim etmedi. Vapur ancak 30 ekim 1918 günü imzalanan Mondros mütarekesinden sonra İngiliz işgal kuvvetleri komutanlığı emrinde çalıştırılmak üzre İngiltere'den İstanbul'a gönderildi. Gelirken de Çanakkale'den almış olduğu İngiliz askerlerini İzmit'e bıraktı. İngiliz bayrağı çekili olarak İstanbul limanına giren vapurla İngilizler işgal döneminde daha sonraları asker, kömür, at, katır ve diğer levazım malzemelerini Selanik ve Çanakkale limanlarına taşıdılar, hatta gemi bir ara mayın naklinde dahi kullanıldı. Sonrasında bir süre İstanbul'da yerleşik İngiliz ailelerini boğaz'da gezdirmeye yaradı. O günlerde geminin süvarisi şirketin en eskilerinden Palas Efendi Kaptan idi.
Vapur ancak 1922 Mudanya mütarekesi imzası sonrası Şirket-i Hayriye vapur işletmesine iade edildi. Başlangıçta 73 numara olarak karar verilen baca numarası 71; Reşid Paşa adı da İstanbul'un 6 ekim 1923'teki düşman işgalinden kurtuluşu şerefine "Kurtuluş" manasına gelen "Halas" olarak değiştirildi.
Şirket yıllarca Boğaz hattında yolcu taşıyan halas ile yazları mehtaplı gecelerde Prens Adalarına, Yalova'ya, Çınarcık'a müzikli, eğlenceli, büfeli, içkili özel seferler düzenledi. Süvari o dönemde Sezai Efendi Kaptan idi.
1945 senesinden Münakalat idaresine devri sonrası bacasına idarenin ay-yıldızlı, çift çapalı arması yerleştirildi. 12 aralık 1983'de hizmet dışı kalan bu güçlü ve sağlam vapur 1985'de iş adamı Haldun Simavi tarafından satın alınarak tadil edildi, eski kazan ve buhar makine ekipmanı çıkartılarak yerine dizel motor takıldı. 80 yıllık bir hizmeti bulunan gemi günümüzde lüks bir yat olarak hizmet vermektedir...